سیستم مدیریت محیطی (EMS)

چارچوبی است که به سازمان کمک می کند تا از طریق بررسی، ارزیابی و بهبود عملکرد زیست محیطی خود به اهداف زیست محیطی خود دست یابد. فرض بر این است که این بررسی و ارزیابی منسجم فرصت هایی را برای بهبود و اجرای عملکرد زیست محیطی سازمان شناسایی می کند.

EMS خود سطحی از عملکرد زیست محیطی را که باید به دست آید را تعیین نمی کند. EMS هر سازمان برای اهداف منحصر به فرد همان سازمان تنظیم می شود.

EMS اولیه

EMS به سازمان کمک می کند تا الزامات قانونی خود را به شیوه ای سیستماتیک و مقرون به صرفه برطرف کند.

این رویکرد پیشگیرانه می تواند به کاهش خطر عدم انطباق و بهبود اقدامات بهداشتی و ایمنی برای کارکنان و عموم کمک کند.

EMS همچنین می‌تواند به حل مسائل غیرقانونی مانند حفظ انرژی کمک کند و می‌تواند کنترل عملیاتی قوی‌تر و سرپرستی کارکنان را ارتقا دهد.

عناصر اساسی EMS شامل موارد زیر است:

بررسی اهداف زیست محیطی سازمان؛

تجزیه و تحلیل اثرات زیست محیطی آن و الزامات انطباق (یا الزامات قانونی و سایر موارد)؛

تعیین اهداف زیست محیطی برای کاهش اثرات زیست محیطی مخرب و مطابقت با  رعایت تعهدات؛

ایجاد برنامه هایی برای دستیابی به این اهداف ؛

نظارت و سنجش پیشرفت در دستیابی به اهداف؛

حصول اطمینان از آگاهی و شایستگی محیطی کارکنان؛

و

بررسی پیشرفت EMS و دستیابی به بهبودها.

**********************************

هزینه ها و مزایای EMS

درونی:

زمان کارکنان/مدیر (نماینده بخش عمده ای از منابع EMS است که توسط اکثر سازمان ها صرف شده است)

زمان دیگر کارمندان

بیرونی:

کمک های مشاوره ای بالقوه

آموزش بیرونی پرسنل

مزایای بالقوه

بهبود عملکرد محیطی

انطباق افزایش یافته

پیشگیری از آلودگی

حفاظت از منابع

مشتریان/بازارهای جدید

افزایش کارایی/کاهش هزینه ها

تقویت روحیه کارکنان

تصویر بهبود یافته با عموم، تنظیم کننده ها، وام دهندگان، سرمایه گذاران

آگاهی کارکنان از مسایل و مسئولیت های زیست محیطی

**************************************************

EMS تحت ISO 14001

شکل ۱

EMS یک سازمان را تشویق می کند تا به طور مداوم عملکرد محیطی خود را بهبود بخشد.

سیستم یک چرخه تکراری را دنبال می کند (شکل ۱ را ببینید). سازمان ابتدا به یک خط مشی زیست محیطی متعهد می شود، سپس از خط مشی خود به عنوان مبنایی برای ایجاد برنامه ای استفاده می کند که  اهدافی را برای بهبود عملکرد زیست محیطی تعیین می کند.

مرحله بعدی پیاده سازی است. پس از آن، سازمان عملکرد زیست محیطی خود را ارزیابی می کند تا ببیند آیا اهداف برآورده شده اند یا خیر.

در صورت عدم دستیابی به اهداف، اقدامات اصلاحی انجام می شود.

نتایج این ارزیابی سپس توسط مدیریت ارشد بررسی می شود تا ببیند آیا EMS کار می کند یا خیر.

مدیریت؛ سیاست های زیست محیطی را بازنگری می کند و اهداف جدیدی را در یک برنامه بازنگری شده تعیین می کند.

سپس شرکت طرح تجدید نظر شده را اجرا می کند. چرخه تکرار می شود و بهبود مستمر رخ می دهد.

متداول ترین چارچوب مورد استفاده برای EMS، چارچوبی است که توسط سازمان بین المللی استاندارد (ISO) برای استاندارد ISO 14001 EXITEXIT EPA توسعه یافته است.

این چارچوب که در سال ۱۹۹۶ تأسیس شد، استاندارد بین المللی رسمی برای EMS است که بر اساس متدولوژی Plan-Do-Check-Act است.

 

پنج مرحله اصلی یک EMS، همانطور که توسط استاندارد ISO 14001 EXITEXIT EPA  تعریف شده است، در زیر توضیح داده شده است:

 

۱ ) تعهد و خط مشی – مدیریت ارشد متعهد به بهبود محیط زیست است و خط مشی زیست محیطی سازمان را تعیین می کند. این سیاست، پایه و اساس EMS است.

۲ ) برنامه ریزی – یک سازمان ابتدا جنبه های زیست محیطی عملیات خود را شناسایی می کند.

جنبه‌های زیست‌محیطی مواردی مانند آلاینده‌های هوا یا زباله‌های خطرناک هستند که می‌توانند اثرات منفی بر مردم و یا محیط‌ زیست داشته باشند.

سپس یک سازمان با انتخاب معیارهایی که از نظر سازمان مهم‌تر است، تعیین می‌کند که کدام جنبه‌ها مهم هستند.

به عنوان مثال، یک سازمان ممکن است سلامت و ایمنی کارگران، انطباق با محیط زیست و هزینه را به عنوان معیارهای خود انتخاب کند.

هنگامی که جنبه های مهم زیست محیطی مشخص شد، یک سازمان اهداف کلی و اهداف جزئی را تعیین می کند. مثلا وقتی هدف کلی محیطی است (به عنوان مثال، به حداقل رساندن استفاده از ماده شیمیایی X).

ماهیت هدف، یک نیاز دقیق و کمی است (به عنوان مثال، کاهش استفاده از ماده شیمیایی X تا ۲۵٪ تا سپتامبر ۲۰۳۰). بخش پایانی مرحله برنامه ریزی، طراحی یک برنامه عملیاتی برای دستیابی به اهداف است. این شامل تعیین مسئولیت ها، ایجاد یک برنامه زمان بندی، و تشریح مراحل مشخص شده برای دستیابی به اهداف است.

۳ ) اجرا – یک سازمان با استفاده از منابع لازم (انسانی، مالی و غیره) برنامه اقدام را دنبال می کند. یک مؤلفه مهم آموزش و آگاهی کارکنان برای همه کارکنان (از جمله کارآموزان، پیمانکاران و غیره) وجود دارد.

سایر مراحل در مرحله اجرا شامل مستندسازی، پیگیری مراحل عملیاتی و راه اندازی خطوط ارتباطی داخلی و خارجی است.

۴ ) ارزیابی – یک شرکت بر عملیات خود نظارت می کند تا ارزیابی کند که آیا اهداف و اهداف برآورده شده اند یا خیر.

در غیر این صورت، شرکت اقدامات اصلاحی انجام می دهد.

۵ ) بررسی – مدیریت ارشد نتایج ارزیابی را بررسی می کند تا ببیند آیا EMS ، درست و در مسیر صحیح کار می کند یا خیر.

مدیریت تعیین می کند که آیا خط مشی زیست محیطی اصلی با ارزش های سازمان سازگار است یا خیر.

سپس این طرح برای بهینه سازی اثربخشی EMS تجدید نظر می شود.

مرحله بررسی یک حلقه بهبود مستمر برای یک شرکت ایجاد می کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

error: متن محافظت شده است !!